Monemwazja – grecki „Gibraltar”: średniowieczne miasto wykute w ogromnej skale

Na południowo-wschodnim krańcu Półwyspu Peloponez, pośród lazurowych wód Morza Mirtejskiego, wznosi się imponująca, potężna osamotniona skała. To niezwykłe miejsce od wieków rozbudza wyobraźnię żeglarzy, historyków oraz poszukiwaczy unikalnych zakątków świata. Monemwazja, nierzadko nazywana greckim Gibraltarem lub Miastem-Skałą, to jedno z najbardziej spektakularnych i najlepiej zachowanych średniowiecznych miast-twierdz w całej Europie. Urzeka dramatycznym położeniem, niezwykłym klimatem minionych epok oraz architekturą, która niemal dosłownie wyrasta ze surowego kamienia.

Wizyta w Monemwazji to nie jest zwykłe zwiedzanie kolejnego greckiego miasteczka. To głębokie, zmysłowe doświadczenie, podróż w czasie do epoki Bizancjum, panowania weneckiego i czasów imperium osmańskiego. Przechodząc przez wąską, kamienną bramę wybitą w skale, zostawia się za sobą współczesny świat i wkracza do otoczonego potężnymi murami labiryntu wąskich uliczek, starych kościołów, kamiennych domów oraz ruin spoglądających z góry na bezkresny morski horyzont.

W tym wyczerpującym przewodniku przyjrzymy się bliżej niezwykłej historii tej skalnej wyspy, poznamy unikalne cechy jej architektury, przejdziemy krok po kroku przez Dolne i Górne Miasto, odkryjemy tradycje kulinarne regionu i podpowiemy, jak zaplanować idealną podróż do tego greckiego cudu natury i ludzkich rąk.

Niezwykła geografia i pochodzenie skalnej wyspy

Aby w pełni docenić unikatowość Monemwazji, warto przyjrzeć się jej wyjątkowej geologii i położeniu geograficznemu. Skała, na której wznosi się miasto, ma około tysiąca metrów długości, trzysta metrów szerokości i wznosi się pionowo nad poziomem morza na wysokość niemal dwustu metrów. Przypomina monumentalny, spłaszczony u góry kamienny monolit rozciągający się równolegle do wybrzeża Peloponezu.

Skała ta nie zawsze była wyspą. Powstała w wyniku potężnego trzęsienia ziemi, które nawiedziło ten rejon Wybrzeża Lakońskiego w 375 roku naszej ery. Wówczas to gwałtowny ruch tektoniczny odrywał ogromny fragment lądu od stałego brzegu, tworząc wyspę oddzieloną od Peloponezu wąskim pasem wody. Z biegiem wieków, aby umożliwić dogodną komunikację, wybudowano wąską groblę połączoną z mostem, co zresztą dało bezpośredni początek nazwie tego miejsca. Słowo Monemwazja pochodzi bowiem z połączenia dwóch greckich słów: mono, co oznacza jedno, oraz emvasis, czyli wejście lub wjazd. Monemwazja to dosłownie Miejsce z jednym wejściem.

Samo położenie czyniło z tej skały absolutną twierdzę naturalną. Od strony otwartego morza opada ona niemal pionowymi, niedostępnymi ścianami skalnymi, a jedyny łagodniejszy stok znajduje się po stronie południowo-wschodniej. To właśnie tam, w ukryciu przed wzrokiem potencjalnych najeźdźców nadciągających od strony stałego lądu, zbudowano średniowieczne miasto. Z perspektywy brzegu Peloponezu Monemwazja wydaje się bezludną, surową skałą – miasto pozostaje całkowicie niewidoczne, dopóki nie opłynie się cypla lub nie przejdzie przez jedyną bramę obronną.

Bogata historia: Od bizantyjskiej twierdzy do weneckiego emporium

Dzieje Monemwazji są pełne zwrotów akcji, oblężeń, zamorskiego handlu oraz wielkich konfliktów potęg starych wieków. Pierwsza stała osada na skale powstała w VI wieku naszej ery, około 583 roku. Wówczas mieszkańcy okolicznych rejonów Lakonii oraz dawnej Sparty szukali bezpiecznego schronienia przed najazdami plemion słowiańskich oraz awarskich, które niszczyły wnętrze Peloponezu. Niedostępna skała na morzu okazała się schronieniem idealnym.

W okresie bizantyjskim Monemwazja szybko urosła do rangi jednego z najważniejszych i najbardziej strategicznych portów morskich w całym regionie Morza Egejskiego. Miasto stało się kluczowym punktem na szlakach handlowych łączących Konstantynopol z Italią i Lewantem. Bizantyjski cesarz obdarzył Monemwazję wieloma przywilejami handlowymi i podatkowymi, co doprowadziło do jej ogromnego rozkwitu gospodarczego. Miasto słynęło z doskonałych żeglarzy, bogatych kupców oraz produkcji cenionego na dworach całej Europy słodkiego wina Malvasia.

Przez wieki Monemwazja przechodziła z rąk do rąk, będąc świadkiem starć wielkich mocarstw:

Panowanie bizantyjskie: Okres największego rozwoju urbanistycznego i duchowego. W mieście powstało ponad czterdzieści kościołów, a Monemwazja stała się siedzibą metropolii kościelnej.
Pierwsze panowanie weneckie: Włosi opanowali miasto w XV wieku, nazywając je Malvasia. Wzmocnili potężne obwarowania i przekształcili je w kluczową bazę morską.
Panowanie osmańskie: Turcy przejęli twierdzę w XVI wieku. Choć miasto straciło część dawnego znaczenia handlowego, nadal pełniło rolę ważnego garnizonu wojskowego.
Drugie panowanie weneckie: Pod koniec XVII wieku Wenecjanie odzyskali miasto na kilkadziesiąt lat, wprowadzając nowe elementy architektury barokowej i modernizując systemy obronne.
Wojna o niepodległość Grecji: Monemwazja stała się jednym z pierwszych miast wyzwolonych spod jarzma osmańskiego w 1821 roku po długim i wycieńczającym oblężeniu.

Po odzyskaniu niepodległości przez Grecję miasto stopniowo traciło swoje znaczenie gospodarcze. W pierwszej połówce XX wieku niemal całkowicie opustoszało – mieszkańcy przenosili się do nowo powstałej osady Gefira na stałym lądzie lub emigrowali do dużych miast i za granicę. Opuszczone kamienice popadały w ruinę. Na szczęście w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku dostrzeżono unikalną wartość historyczną tego miejsca. Rozpoczęto żmudny, rygorystyczny proces rewitalizacji, który przywrócił Monemwazji dawną świetność, czyniąc z niej jedną z największych perełek turystycznych współczesnej Grecji.

Architektura wykuta w kamieniu – styl i struktura urbanistyczna

To, co najbardziej zachwyca przybywających do Monemwazji, to niezwykła spójność architektoniczna. Całe miasto zostało zbudowane z lokalnego, surowego kamienia o ciepłych, ochrowych i różowawych odcieniach, pozyskiwanego ze samej skały. Dzięki temu zabudowania doskonale stapiają się z naturalnym krajobrazem – z daleka trudno odróżnić ściany budynków od pionowych urwisk skalnych.

Układ przestrzenny Monemwazji podzielony jest na dwie wyraźne części: Dolne Miasto oraz Górne Miasto. Obie strefy otoczone są osobnymi pierścieniami potężnych murów obronnych i połączone ze sobą wąską, krętą ścieżką wyciętą w zboczu.

W architekturze domów i uliczek widać wyraźne wpływy bizantyjskie, weneckie i osmańskie. Trudno tu znaleźć choćby jeden nowoczesny budynek, szyld reklamowy czy asfaltową drogę. W obrębie murów starówki obowiązuje całkowity zakaz ruchu pojazdów mechanicznych – nie wjadą tu samochody, motocykle ani nawet rowery. Jedynym środkiem transportu towarów i materiałów budowlanych pozostają tradycyjne osiołki oraz ludzkie ręce.

Charakterystyczne elementy zabudowy Monemwazji obejmują:

Łukowe przejścia i sklepienia: Uliczki często przebiegają pod budynkami, tworząc zacienione, chłodne tunele zwane kastro.
Kamienne elewacje: Grube ściany chronią wnętrza przed żarem letniego słońca i porywistymi wiatrami morskimi.
Weneckie ozdoby: Nad drzwiami wielu kamienic zachowały się rzeźbione herby rodowe, płaskorzeźby lwów świętego Marka oraz dekoracyjne gzymsy.
Czerwona dachówka: Płaskie lub łagodne dachy pokryte tradycyjną, wypalaną glinianą dachówką dodają miasteczku malowniczego uroku.
Wewnętrzne dziedzińce: Ukryte za wysokimi murami małe ogrody i dziedzińce pełne bougainvillei, drzew cytrusowych i pachnących ziół.

Dolne Miasto: Spacer wąskimi uliczkami pełnymi magii

Przygoda w Monemwazji rozpoczyna się od przejechania grobli łączącej Gefirę ze skałą. Samochód należy pozostawić na parkingu wzdłuż drogi dojazdowej, ponieważ tuż przed bramą wejściową miejsca parkingowe są skrajnie ograniczone. Już sam spacer wzdłuż potężnych murów obronnych w kierunku wejścia budzi ogromny zachwyt.

Główne wejście do miasta to wąski, zakrzywiony pod kątem prostym tunel wycięty w kamiennej ścianie fortu. Taka konstrukcja miała charakter typowo obronny – utrudniała najeźdźcom taranowanie bramy i zmuszała atakujących do zwolnienia tempa pod ostrzałem obrońców.

Po przejściu przez ciemne sklepienie bramy wykracza się w zupełnie inny świat. Zostaje się powitanym przez główną uliczkę handlową – jedyną nieco szerszą arterię Dolnego Miasta. Ulica ta, wyłożona wygładzonymi przez wieki kamiennymi płyta mi, tętni spokojnym życiem. Znajdują się tu urokliwe lokale, kameralne kawiarnie, rzemieślnicze pracownie oraz sklepy z lokalnymi produktami.

Spacerując po Dolnym Mieście, nie warto trzymać się sztywnych planów ani map. Największą przyjemnością jest zgubienie się w odchodzących od głównej ulicy bocznych zaułkach. Niektóre z nich prowadzą do ślepych dziedzińców, inne wspinają się po stromych stopniach w stronę Górnego Miasta, a jeszcze inne schodzą w dół, ku murom morskim, gdzie fale oceanu rozbijają się o obwarowania.

Najważniejsze obiekty Dolnego Miasta

Mimo że całe Dolne Miasto stanowi jednolicie piękny zespół urbanistyczny, podczas spaceru warto zwrócić uwagę na kilka szczególnych zabytków:

Plac Centralny z Armatą: To serce Dolnego Miasta. Mały, malowniczy plac otoczony zabytkowymi budynkami, z którego roztacza się piękny widok na morze. Na środku placu stoi dawna wenecka armata, stanowiąca ulubione miejsce pamiątkowych zdjęć.
Kościół Elkomenos Christos (Chrystusa Pojmanego): Najważniejszy kościół w mieście, zlokalizowany przy głównym placu. Jego historia sięga XI wieku, choć w kolejnych stuleciach był wielokrotnie przebudowywany przez Bizantyjczyków i Wenecjan. Wewnątrz podziwiać można cenne ikony z epoki bizantyjskiej, w tym słynną ikonę Ukrzyżowania, a także piękny, rzeźbiony w drewnie ikonostas. Wnętrze urzeka powagą, chłodem i zapachem kadzidła.
Dawny Kościół św. Piotra (Muzeum Archeologiczne): Usytuowany naprzeciwko kościoła Elkomenos Christos, wybudowany w okresie osmańskim jako meczet. Dziś mieści się w nim niewielka, ale niezwykle ciekawa ekspozycja archeologiczna, prezentująca wykopaliska zebrane na terenie skały – fragmenty rzeźb, ceramikę, elementy uzbrojenia oraz detale architektoniczne.
Kościół Panagia Chrysafitissa: Malowniczo położony kościół w dolnej partii miasta, tuż przy murach obronnych od strony morza. Charakteryzuje się śnieżnobiałą kopułą wyróżniającą się na tle kamiennej zabudowy. Według legendy przechowywana w nim ikona Matki Boskiej Chrysafitissa posiada cudowne właściwości. Tuż przed kościołem znajduje się obszerny, kamienny plac, z którego można podziwiać potęgę morskiego żywiołu.
Weneckie Mury Morskie i Brama Portowa (Portello): Idąc wzdłuż dolnej krawędzi miasta, dociera się do Portello – małej bramy w murach morskich. Przejście przez nią wyprowadza bezpośrednio na kamienny półka skalną tuż nad falami Morza Mirtejskiego. To popularne miejsce do zażywania kąpieli słonecznych oraz skoków do krystalicznie czystej, głębokiej wody dla odważnych pływaków.

Górne Miasto: Wspinaczka ku ruinom i bezkresnym widokom

Choć Dolne Miasto urzeka życiem, odrestaurowanymi kamienicami i kawiarnianym klimatem, to opuszczenie Monemwazji bez wejścia do Górnego Miasta byłoby ogromnym niedopatrzeniem. Górne Miasto leży na najwyższym płaskowyżu skały i stanowi całkowicie odmienną przestrzeń – tajemniczą, opustoszałą i niezwykle surową.

Dojście do Górnego Miasta wymaga nieco wysiłku fizycznego. Prowadzi tam jedna, stroma trasa – kamienna ścieżka układająca się w liczne serpentyny, znana jako Voltes. Spacer tą ścieżką zajmuje około dwudziestu do trzydziestu minut. Warto pokonywać ten odcinek powoli, robiąc regularne przystanki na podziwianie widoków. Z każdym krokiem w górę panorama Dolnego Miasta staje się coraz bardziej spektakularna – z góry wyraźnie widać układ dachów, wąskie szelki uliczek oraz czerwień dachówek kontrastującą z granatem morskiej wody.

Ścieżka wprowadzająca do Górnego Miasta przechodzi przez monumentalną, wenecką bramę fortu, wciąż zachowującą ślady po dawnych wrotach i kratach obronnych.

Gdy przekroczy się próg portalu, wkracza się na rozległy, wietrzny płaskowyż. W przeciwieństwie do gęsto zabudowanego Dolnego Miasta, Górne Miasto to dziś głównie malownicze ruiny. W czasach bizantyjskich i weneckich mieściły się tu rezydencje magnatów, pałac gubernatora, garnizony wojskowe oraz liczne magazyny żywności i wody na wypadek długotrwałego oblężenia. Dziś pośród traw, dzikich ziół i poszarzałych kamieni odnaleźć można relikty dawnych domów, cystern na wodę opadową oraz fortyfikacji.

Kościół Agia Sophia – perła na szczycie skały

Najważniejszym i najlepiej zachowanym obiektem w Górnym Mieście jest imponujący kościół Agia Sophia (Mądrości Bożej). Świątynia ta stoi dosłownie na samej krawędzi pionowego, dwustumetrowego urwiska skalnego.

Wzniesiony w XII wieku przez cesarza bizantyjskiego Andronika II Komnena kościół jest jednym z najwspanialszych przykładów sakralnej architektury bizantyjskiej w Grecji. Budowla została zaprojektowana na planie ośmioboku i zwieńczona potężną kopułą. W okresie panowania weneckiego kościół przekształcono w klasztor katolicki, a za czasów osmańskich pełnił funkcję meczetu, co pozostawiło ślady w jego strukturze.

Kościół Agia Sophia przeszedł gruntowną renowację i jest udostępniony dla zwiedzających. Wewnątrz można podziwiać pozostałości oryginalnych, bizantyjskich fresek przedstawiających świętych i sceny biblijne, a także misternie rzeźbione kamienne kapitele kolumn.

Największe wrażenie robi jednak otoczenie świątyni. Stojąc na placu przed kościołem, odnosi się wrażenie zawieszenia w przestrzeni pomiędzy niebem a morzem. Panorama, która się stąd roztacza, obejmuje bezkresne wody Morza Mirtejskiego, odległe pasma górskie Peloponezu oraz całą zakrzywioną linię brzegową Lakonii. Widok ten zapiera dech w piersiach o każdej porze dnia, ale szczególnie magiczny jest podczas wschodu słońca.

Smaki Monemwazji: Wino Malvasia i lokalna kuchnia

Podróż do Monemwazji to także niezwykła uczta dla podniebienia. Region Lakonii słynie z wyśmienitych produktów rolnych, czystej oliwy z oliwek, świeżych owoców morza oraz unikalnych tradycji kulinarnych.

Legendarne wino Malvasia

Nie sposób opowiedzieć o Monemwazji bez wspomnienia o jej największym eksporcie historycznym – winie Malvasia. W średniowieczu i renesansie to słodkie, aromatyczne wino wytwarzane z lokalnych odmian winogron dojrzewających w gorącym słońcu Peloponezu podbijało dwory królewskie w całej Europie. Słynęli z niego szekspirowscy bohaterowie, a kupcy weneccy i genueńscy płacili za nie botbotkami złota. Nazwa wina Malvasia to nic innego jak zitalianizowana wersja nazwy Monemwazja.

Choć z biegiem wieków tradycja uprawy i produkcji oryginalnego wina w tym konkretnym rejonie uległa zapomnieniu z powodu wojen i kryzysu filoksery, w ostatnich dziesięcioleciach lokalni winiarze z wielką pasją odtworzyli dawne receptury. Dziś w restauracjach i winiarniach na terenie Monemwazji można ponownie skosztować certyfikowanego wina Monemvasia-Malvasia, charakteryzującego się głębokim, bursztynowym kolorem oraz nutami suszonych fig, miodu, orzechów i cytrusów.

Lokalne specjały kulinarne

Podczas pobytu w miasteczku warto spróbować tradycyjnych potraw kuchni lakońskiej w lokalnych tawernach ukrytych w kamiennych uliczkach:

Saitia: Tradycyjne, chrupiące placki smażone na blasze, nadziewane świeżym serem kozim lub owczym oraz zielonymi ziołami i miętą.
Goges (lub Goglies): Ręcznie wyrabiany, tradycyjny makaron o kształcie przypominającym małe muszelki, podawany ze roztopionym, domowym masłem i obficie posypany twardym, dojrzałym serem mizithra.
Syglino: Wyśmienita wieprzowina wędzona w dymie z drewna oliwnego i ziół aromatycznych (głównie szałwii), przechowywana w oliwie i podawana z cząstkami pomarańczy.
Świeże owoce morza: Ośmiornice grillowane nad węglem drzewnym, kalmary oraz świeże ryby łowione przez lokalnych rybaków z pobliskiej osady Gefira.
Ravanó: Tradycyjne ciasto migdałowe nasączone aromatycznym syropem miodowym z dodatkiem wody różanej.

Kolacja spożywana na tarasie kamiennej restauracji, w otoczeniu starych murów, przy blasku świec i ze szklanką wina Malvasia w dłoni, to jedno z najbardziej romantycznych doświadczeń, jakie można przeżyć w Grecji.

Praktyczne wskazówki dla podróżnych: Jak zaplanować wizytę?

Aby wizyta w Monemwazji była w pełni udana, warto zaplanować logistykę z odpowiednim wyprzedzeniem. Poniżej znajdują się kluczowe informacje praktyczne, które pomogą w organizacji wyjazdu.

Jak dojechać do Monemwazji?

Monemwazja leży w południowo-wschodniej części Peloponezu, około trzystu kilometrów od Aten. Najwygodniejszym sposobem dotarcia na miejsce jest wynajęcie samochodu:

Trasa z Aten: Jedzie się nowoczesną autostradą w stronę Koryntu i Trypolisu, a następnie kieruje na południe przez Spartę w stronę Molaoi i Monemwazji. Podróż samochodem zajmuje około czterech godzin i oferuje przepiękne widoki na górzyste krajobrazy wnętrza Peloponezu.
Transport publiczny: Dostępne są bezpośrednie połączenia autokarowe sieci KTEL z głównego dworca autobusowego w Atenach (Kifisos) do osady Gefira. Autobusy kursują zazwyczaj dwa razy dziennie, a podróż trwa około pięciu godzin.

Gdzie się zatrzymać?

Opcje noclegowe podzielone są na dwa obszary:

Wewnątrz Kastro (Stare Miasto na skale): Nocleg w granicach średniowiecznych murów to niezapomniane przeżycie. Dawne kamienice i pałace zostały przekształcone w luksusowe hotele boutique oraz kameralne pensjonaty. Wnętrza łączą surowe, kamienne ściany z nowoczesnymi wygodami. Należy jednak pamiętać, że ceny są tu wyższe, a bagaże trzeba przynieść od bramy miejskiej na własnych plecach lub skorzystać z pomocy obsługi.
Gefira (Nowe miasteczko na stałym lądzie): Miejscowość leżąca tuż przy grobli oferuje bogaty wybór tańszych hoteli, apartamentów oraz kempingów. Znajduje się tu także wiele sklepów, piaszczysta plaża i liczne tawerny. Z Gefiry do bramy Starego Miasta można dojść pieszo w około dwadzieścia minut lub podjechać kursującym regularnie lokalnym autobusem wahadłowym.

Najlepsza pora na odwiedziny

Monemwazja jest zachwycająca o każdej porze roku, jednak poszczególne sezony różnią się warunkami:

Wiosna (kwiecień – czerwiec): Najlepszy czas na zwiedzanie. Trawy na Górnym Mieście są zielone i pełne dzikich kwiatów, temperatury są umiarkowane i idealne do pieszych wędrówek, a tłumy turystów jeszcze nie nadciągnęły.
Lato (lipiec – sierpień): Czas gorący i intensywny. Upały dochodzące do trzydziestu pięciu stopni Celsjusza mogą utrudniać wspinaczkę do Górnego Miasta w ciągu dnia. Warto wówczas planować zwiedzanie na wczesny poranek lub późne popołudnie. Zalety to ciepłe morze i wspaniała, wakacyjna atmosfera nocą.
Jesień (wrzesień – listopad): Znakomity okres na wizytę. Morze jest wciąż bardzo ciepłe, temperatury powietrza stają się przyjemne, a winiarnie żyją zbiorem winogron.
Zima (grudzień – marzec): Czas spokoju i samotności. Miasto pustoszeje, co daje okazję do przeżycia niezwykle autentycznego kontaktu z historią, choć niektóre restauracje i hotele mogą być zamknięte.

Co warto ze sobą zabrać?

Podczas zwiedzania Monemwazji niezastąpione będą:

Wygodne buty do chodzenia: Uliczki wyłożone są śliskimi, wygładzonymi kamieniami, a ścieżka do Górnego Miasta jest stroma i szutrowa. Tradycyjne sandały na gładkiej podeszwie czy klapki nie są zalecane.
Ochrona przed słońcem: Kapelusz, okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem są konieczne, szczególnie podczas wspinaczki do Górnego Miasta, gdzie brakuje cienia.
Woda: Podczas wspinaczki do ruin nie ma możliwości zakupu napojów – butelkę wody należy wziąć ze sobą z Dolnego Miasta.
Aparat fotograficzny: Monemwazja to raj dla fotografów – gra światła na kamiennych murach, kontrast błękitu morza i ochry budynków stwarzają nieograniczone możliwości kadrowania.

Atrakcje w okolicy Monemwazji

Jeśli planujesz dłuższy pobyt w tym rejonie Peloponezu, warto wykorzystać Monemwazję jako bazę wypadową do odkrywania innych, niezwykłych miejsc w regionie Lakonii:

Plaża Simos na wyspie Elafonisos: Jedna z najpiękniejszych plaż w całej Europie, słynąca z turkusowej, krystalicznie czystej wody oraz drobnego, różowawego piasku. Wyspa leży zaledwie godzinę drogi na południe od Monemwazji (wymagany krótki rejs promem).
Jaskinia Kastania: Jedna z najbardziej spektakularnych jaskiń w Grecji, obfitująca w niezwykłe formy stalaktytów i stalagmitów o zróżnicowanych barwach. Znajduje się około godziny jazdy na południe od miasta.
Półwysep Mani: Surowy, dziki rejon pełen tradycyjnych wież mieszkalnych, surowych krajobrazów górzystych i urokliwych, kamiennych wiosek, takich jak Areopoli czy Limeni.
Fjord Gerakas: Malownicza, ukryta wśród skał naturalna zatoka przypominająca norweski fiord, przy której leży mała, spokojna wioska rybacka z doskonałymi tawernami serwującymi świeże ryby.

Podsumowanie

Monemwazja to miejsce zupełnie wyjątkowe na mapie Europy. Połączenie monumentalnej, surowej natury z kunsztem średniowiecznych budowniczych stworzyło żywe muzeum, w którym historia wciąż oddycha w każdym kamieniu, łuku czy starej płaskorzeźbie.

Niezależnie od tego, czy przybędziesz tu na jednodniową wycieczkę, czy zdecydujesz się na kilkudniowy, romantyczny pobyt w granicach starych murów, Monemwazja pozostawi w Twojej pamięci niezatarte wspomnienia. To grecki „Gibraltar”, który nie tylko chronił swoich mieszkańców przed najeźdźcami, ale dziś z dumą otwiera swoje jedyne wrota przed każdym, kto pragnie zachwycić się pięknem stworzonym z pasji, kamienia i morskiej bryzy.