Zakynthos – atrakcje, które musisz zobaczyć na wyspie żółwi

Grecja od dziesięcioleci przyciąga podróżników z całego świata swoją niezwykłą historią, gościnnością mieszkańców, pyszne jedzeniem oraz krajobrazami, które zapierają dech w piersiach. Wśród tysięcy greckich wysp znajduje się jedno miejsce wyjątkowe, które w sposób szczególny zdefiniowało wyobrażenie o rajskim urlopie w basenie Morza Śródziemnego. Chodzi o Zakynthos – trzecią co do wielkości wyspę w archipelagu Wysp Jońskich, nazywaną przez dawnych weneckich władców Zante lub Fiore di Levante, co oznacza Kwiat Wschodu. Ta urokliwa wyspa jest słynna ze szmaragdowych wód, dramatycznych wapiennych klifów, tajemniczych jaskiń oraz niezwykłej fauny, na czele z zagrożonym wyginięciem żółwiem morskim Caretta caretta.

W tym wyczerpującym przewodniku przejdziemy krok po kroku przez najważniejsze, najbardziej spektakularne oraz mniej znane zakątki Zakynthos. Dowiesz się, jak zaplanować podróż, co zobaczyć, aby uniknąć tłumów, jak odpowiedzialnie obcować z lokalną przyrodą oraz które punkty na mapie wyspy zapewnią Ci niezapomniane wspomnienia. Bez względu na to, czy planujesz romantyczny wyjazd we dwoje, rodzinne wakacje, czy aktywny urlop nastawiony na eksplorację naturalnych cudów natury, Zakynthos zaoferuje Ci doświadczenia, do których będziesz wracać pamięcią przez całe życie.

Legenda i historia Kwiatu Wschodu

Aby w pełni docenić piękno Zakynthos, warto na chwilę zatrzymać się przy jej bogatej i wielowarstwowej historii. Według mitologii greckiej nazwa wyspy pochodzi od imienia Zakynthosa, syna mitycznego króla Frygii, Dardana. To właśnie on miał jako pierwszy przybyć na tę wyspę i założyć na niej pierwsze osady. Zakynthos pojawia się również w poematach Homera – w Ilioadzie i Odysei opisana jest jako wyspa porośnięta gęstymi lasami, stanowiąca część królestwa Odyseusza, władcy sąsiedniej Itaki.

Przez wieki wyspa przechodziła z rąk do rąk, co ukształtowało jej unikalny charakter architektoniczny i kulturowy. Szybki rozwój Zakynthos zawdzięcza przede wszystkim panowaniu Republiki Weneckiej, które trwało od końca XV wieku do końca XVIII wieku. Włosi odcisnęli ogromne piętno na architekturze, sztuce, muzyce oraz kuchni wyspy. To właśnie Wenecjanie nadali jej miano Kwiatu Wschodu, zachwyceni bogactwem flory, licznymi uprawami oliwek, cytrusów oraz rzadkich gatunków kwiatów. W przeciwieństwie do większości pozostałych rejonów Grecji, Zakynthos nigdy nie znajdowała się pod długotrwałą i bezpośrednią dominacją Imperium Osmańskiego, dzięki czemu zachowała silne więzi z kulturą zachodnioeuropejską.

Tragiczny zwrot w historii wyspy nastąpił w 1953 roku, kiedy to Zakynthos oraz sąsiednie Wyspy Jońskie nawiedziło niszczycielskie trzęsienie ziemi o sile niemal ośmiu stopni w skali Richtera. Kataklizm zniszczył blisko dziewięćdziesiąt procent zabudowy, w tym wiele bezcennych weneckich pałaców i historycznych kościołów. Mieszkańcy podjęli jednak ogromny wysiłek odbudowy, przywracając historyczną siatkę ulic oraz odbudowując kluczowe zabytki w ich dawnym kształcie. Dziś Zakynthos łączy tradycję z nowoczesną infrastrukturą turystyczną, będąc jednym z najpopularniejszych kierunków wakacyjnych w Europie.

Zatoka Wraku (Navagio Beach) – ikona greckiej turystyki

Nie ma chyba na świecie przewodnika turystycznego po Grecji, w którym nie pojawiłoby się chociaż jedno zdjęcie Zatoki Wraku. Słynna Navagio Beach to absolutna wizytówka Zakynthos i jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc na naszej planecie. Niewielka plaża z drobnymi, białymi kamyczkami, otoczona potężnymi, pionowymi klifami z jasnego wapienia osadzonego w krystalicznie czystym, turkusowym morzu, tworzy widok, który wygląda niemal nierealnie.

Na środku tej plaży spoczywa rdzawy kadłub statku Panagiotis. Z historią tego wraku wiąże się wiele miejskich legend i opowieści z dreszczykiem. Wbrew powszechnym mitom o starożytnych piratach, statek osiadł na mieliźnie stosunkowo niedawno, bo w październiku 1980 roku. Według najpopularniejszej wersji wydarzeń jednostka była wykorzystywana do szmuglowania nielegalnych papierosów oraz alkoholu z Turcji. Podczas ucieczki przed grecką strażą przybrzeżną w trakcie sztormowej pogody silnik statku odmówił posłuszeństwa, a fala wyrzuciła go na piaszczysto-żwirową mieliznę zamkniętą między klifami. Miejscowi urzędnicy początkowo obawiali się, że wrak zanieczyści środowisko i oszpeci krajobraz, jednak szybko okazało się, że stał się on największą magnesem przyciągającym turystów.

Podziwianie Zatoki Wraku odbywa się na dwa sposoby, z których każdy oferuje zupełnie inne wrażenia:

Pierwsza opcja to punkt widokowy na szczycie klifu. Dojeżdża się do niego od strony lądu, kierując się z miejscowości Anafonitria lub Volimes. Ze specjalnej, metalowej platformy widokowej spogląda się z wysokości ponad dwustu metrów wprost na turkusowe otchłanie morza, białą plażę i spoczywający na niej wrak. To właśnie stąd pochodzą najbardziej kultowe zdjęcia, które zdobią pocztówki i okładki magazynów podróżniczych. Warto pamiętać, aby podczas wizyty na szczycie klifu zachować szczególną ostrożność i pod żadnym pozorem nie przekraczać ogrodzeń zabezpieczających, gdyż krawędzie skał bywają kruche i niebezpieczne.

Druga opcja to rejs statkiem od strony morza. Łodzie i małe jednostki wycieczkowe odpływają do Zatoki Wraku z wielu portów na wyspie, m.in. z Porto Vromi, Agios Nikolaos czy portu w stolicy. Sam podpływ pod monumentalne ściany skalne robi niesamowite wrażenie. Należy jednak pamiętać, że ze względów bezpieczeństwa – w tym ryzyka osuwisk skalnych – wstęp na samą plażę i wychodzenie z łodzi bywa okresowo ograniczane lub całkowicie zakazywane przez greckie władze. Zawsze warto sprawdzić aktualne przepisy przed planowaną wycieczką.

Żółwie Caretta caretta – niezwykli mieszkańcy wyspy

Zakynthos nie bez powodu nazywana jest wyspą żółwi. To właśnie tutaj, na piaszczystych plażach południowego wybrzeża, znajdują się najważniejsze w całym basenie Morza Śródziemnego miejsca lęgowe zagrożonych wyginięciem żółwi morskich z gatunku Caretta caretta. Te fascynujące gady dorastają do ponad metra długości i mogą ważyć nawet sto kilkadziesiąt kilogramów. Żyją w oceanach i morzach od milionów lat, a co roku, między majem a sierpniem, dorosłe samice powracają na te same plaże, na których same przyszły na świat, aby znieść jajka w ciepłym piasku.

Dla ochrony tych niezwykłych stworzeń w 1999 roku utworzono Narodowy Park Morski Zakynthos, obejmujący swoim zasięgiem całą Zatokę Laganas oraz okoliczne wyspy. Ochrona przyrody na Zakynthos to priorytet, dlatego podczas pobytu na wyspie warto stosować się do zasad odpowiedzialnej turystyki:

Strefy ochronne na plażach – Plaże takie jak Sekania, Dafni czy Kalamaki są objęte ścisłą ochroną. Na niektórych z nich obowiązuje całkowity zakaz przebywania po zmroku, ponieważ to właśnie w nocy samice składają jaja, a małe żółwiki wykluwają się i kierują w stronę morza, zwabione blaskiem księżyca odbijającym się w wodzie. Sztuczne światła hoteli czy latarek mogą zdezorientować młode osobniki i doprowadzić do ich śmierci.
Zakaz wbijania parasoli – W oznaczonych strefach lęgowych nie wolno wbijać w piasek głębokich parasoli przeciwsłonecznych, aby nie uszkodzić podziemnych gniazd z jajami.
Pływanie i obserwacja – Bardzo popularną atrakcją są rejsy statkami z przeszklonym dnem, które pozwalają wypatrywać żółwi pływających w krystalicznie czystych wodach Zatoki Laganas. Wybierając organizatora rejsu, warto postawić na firmy współpracujące z organizacjami proekologicznymi, które zachowują odpowiedni dystans, nie straszą zwierząt i nie zakłócają ich naturalnego rytmu życia.

Obserwacja potężnego żółwia morskiego spokojnie płynącego w lazurowej wodzie to jedno z najbardziej poruszających i bliskich naturze doświadczeń, jakich można zaznać na wyspie.

Wyspa Marathonisi – żółwia wyspa w kształcie żółwia

Jednym z najbardziej urokliwych miejsc położonych w obrębie Narodowego Parku Morskiego jest niezamieszkana wyspa Marathonisi. Znajduje się ona w Zatoce Laganas, niedaleko miejscowości Keri. Niezwykłym zrządzeniem losu wyspa ta ma kształt przypominający z profilu… wielkiego żółwia.

Marathonisi to mały rajski skrawek ziemi, na którym nie ma żadnej stałej zabudowy, prądu ani bieżącej wody. Posiada za to dwie wyjątkowe plaże. Pierwsza z nich to długa, piaszczysta łacha wcinająca się w morze, będąca kolejnym ważnym miejscem lęgowym Caretta caretta. Druga to niewielka, kamienista plaża ukryta wśród potężnych grot i skał, stworzona idealnie do nurkowania z rurką.

Na Marathonisi można podpłynąć wynajętą łodzią, kajakiem morskim lub w ramach zorganizowanej wycieczki. Woda wokół wyspy jest przejrzysta, ma intensywnie turkusowy kolor i stwarza doskonałe warunki do podglądania podwodnego życia. Pamiętaj jednak, że podczas pobytu na plaży obowiązuje zakaz wchodzenia w głąb wyspy oraz zakaz pozostawiania jakichkolwiek śmieci.

Błękitne Jaskinie (Blue Caves) – spektakl światła i wody

Kolejnym absolutnym punktem obowiązkowym na mapie atrakcji Zakynthos są Błękitne Jaskinie, zlokalizowane na północno-wschodnim krańcu wyspy, pomiędzy portem Agios Nikolaos a przylądkiem Skinari. Te wyjątkowe formacje skalne zostały wyżłobione przez fale morskie w wapiennych klifach na przestrzeni tysięcy lat.

Swoją nazwę jaskinie zawdzięczają niezwykłemu zjawisku optycznemu. Podłoże morskie oraz jasne ściany grot odbijają promienie słoneczne w taki sposób, że woda wewnątrz jaskiń zyskuje surrealistyczny, wręcz świecący, intensywnie błękitny odcień. Każdy obiekt zanurzony w tej wodzie – od kadłuba łodzi po rękę czy nogę pływającego człowieka – wydaje się przybierać jaskrawą, błękitną barwę.

Błękitne Jaskinie najlepiej zwiedzać rano lub wczesnym popołudniem, gdy światło słoneczne wpada pod odpowiednim kątem, tworząc najbardziej spektakularne refleksy. Warto wybrać się tam mniejszą łodzią lub pontonem, ponieważ tylko niewielkie jednostki są w stanie wpłynąć do środka najwęższych groty. Dla pasjonatów pływania i snorkelingu kąpiel wewnątrz Błękitnych Jaskiń będzie absolutnym hitem wyjazdu.

Półwysep Vasilikos – królestwo piaszczystych plaż

Podczas gdy północne i zachodnie wybrzeże Zakynthos dominuje groźnymi, pionowymi klifami i kamienistymi zatoczkami, południowo-wschodni półwysep Vasilikos to prawdziwy raj dla miłośników szerokich, piaszczystych plaż i łagodnego wejścia do wody. To właśnie tutaj koncentruje się wypoczynek rekreacyjny i plażowy.

Półwysep Vasilikos charakteryzuje się wyjątkowo zielonym krajobrazem – gęste lasy sosnowe i gaje oliwne schodzą tu niemal do samego morza. Do najważniejszych plaż w tym regionie należą:

Banana Beach – najdłuższa piaszczysta plaża na wyspie, doskonale zagospodarowana. Znajdziesz tu mnóstwo leżaków, barów plażowych oraz bogatą ofertę sportów wodnych, od skutków wodnych po holowanie na popularnych pontonach czy parasailing.
Plaka Beach – nieco spokojniejsza alternatywa dla Banana Beach, idealna dla osób szukających relaksu w nieco kameralniejszym otoczeniu.
St. Nicholas Beach (Agios Nikolaos) – plaża słynąca z malowniczej, białej kapliczki usytuowanej na skalistym cyplu na krańcu zatoki. To jedno z najpopularniejszych miejsc na sesje fotograficzne oraz śluby na wyspie.
Dafni Beach – plaża położona na terenie parku morskiego, do której prowadzi dość kręta i szutrowa droga. Nagrodą za dojazd jest jednak piękny, dziki krajobraz, spokój oraz tradycyjne greckie tawerny serwujące świeże ryby tuż przy brzegu.
Gerakas Beach – najbardziej na południe wysunięta plaża Zakynthos. Słynie z całkowicie dzikiego charakteru, braku głośnych barów oraz imponujących formacji gliniastych klifów. Ze względu na ochronę gniazd żółwich, plaża jest dostępna dla turystów w ściśle określonych godzinach.

Keri i Mizithres – zachód słońca na krańcu świata

Miejscowość Keri, położona w południowo-zachodniej części wyspy, oferuje jedne z najbardziej dramatycznych i zachwycających widoków na całym Zakynthos. Ta spokojna, tradycyjna wioska zachowała swój niespieszny, grecki klimat, opierając się masowej komercjalizacji.

Jednak prawdziwym magnesem dla przybywających w te rejon turystów jest latarnia morska w Keri (Keri Lighthouse) oraz otaczające ją klify. To właśnie stąd roztacza się widok na skały Mizithres – dwie potężne, stożkowate formacje wapienne wyłaniające się prosto z głębin morskich. W wyniku trzęsienia ziemi z 2018 roku krajobraz wokół Mizithres zmienił się na zawsze – odrywający się fragment klifu utworzył u stóp skał nową, niesamowicie białą plażę z turkusową wodą, dostępną jedynie od strony morza.

Rejon Keri to także uznane za najlepsze na całej wyspie miejsce do podziwiania zachodów słońca. Gdy puszczające się ku zachodowi słońce barwi pionowe ściany klifów na odcienie złota, pomarańczu i czerwieni, widok po prostu zapiera dech w piersiach. Warto przybyć w te okolice nieco wcześniej, zasiąść w jednej z tawern zawieszonych na krawędzi klifu i rozkoszować się kolacją z widokiem na bezkresny Horyzont Morza Jońskiego.

Porto Limnionas i Porto Roxa – fiordy i naturalne baseny

Jeśli męczy Cię leżenie na piaszczystych plażach i szukasz miejsc o unikalnym, dzikim charakterze, zachodnie wybrzeże wyspy kryje prawdziwe perełki. Porto Limnionas i położone niedaleko Porto Roxa to wąskie, skaliste zatoki przypominające norweskie fiordy, wycięte w surowym wybranżu wapiennym.

Porto Limnionas to ukryta głęboko w klifach zatoka o krystalicznie czystej, szmaragdowej wodzie. Nie ma tu piaszczystej plaży – zamiast tego odpoczywa się na skalnych półkach i tarasach przygotowanych przez lokalną tawernę. Ze skał można skakać do orzeźwiającej, głębokiej wody lub badać z maską i rurką liczne podwodne jaskinie i rozpadliny. Światło słoneczne przebijające się przez przejrzystą wodę stwarza doskonałe warunki dla nurków.

Kilka kilometrów dalej leży Porto Roxa, słynące z naturalnych basenów wyżłobionych w skale oraz specjalnej, drewnianej trampoliny zawieszonej nad morską tonią, z której odważni turyści skaczą do wody. Obie te miejscowości oferują autentyczny, nieco surowy klimat i pozwalają poznać zupełnie inne, mniej komercyjne oblicze Zakynthos.

Miasto Zakynthos – stolicą z wenecką duszą

Podczas podróży po wyspie nie sposób pominąć jej stolicy – miasta Zakynthos (zwanego przez mieszkańców Chora). Choć trzęsienie ziemi z 1953 roku zniszczyło większość dawnej architektury, miasto zostało starannie odbudowane z zachowaniem weneckiego układu urbanistycznego i charakterystycznych arkad.

Spacer po stolicy warto rozpocząć od Placu Solomosa (Platia Solomou), reprezentacyjnego, obszernego placu położonego tuż przy porcie. Znajdziesz tu monumentalny Kościół św. Mikołaja z Łąki (Agios Nikolaos tou Molou) – jedyny renensansowy budynek w mieście, który przetrwał trzęsienie ziemi – oraz Muzeum Bizantyjskie ze wspaniałą kolekcją ocalałych ikon i fresków.

Z Placu Solomosa warto przejść tętniącym życiem deptakiem wzdłuż ulicy Alexandrou Roma w stronę Placu Świętego Marka (Platia Agiou Markou). To historyczne centrum życia towarzyskiego i politycznego miasta, otoczone kawiarniami, restauracjami i tradycyjnymi piekarniami.

Punktem obowiązkowym w stolicy jest wizyta w Kościele św. Dionizosa (Agios Dionysios) – patrona wyspy. W bogato zdobionym wnętrzu świątyni spoczywają relikwie świętego, a monumentalna dzwonnica kościoła do złudzenia przypomina słynną dzwonicę z Placu św. Marka w Wenecji.

Dla pasjonatów pięknych widoków idealnym celem będzie wspinaczka lub wjazd na wzgórze Bohali, wznoszące się bezpośrednio nad miastem. Na szczycie znajdują się ruiny dawnego zamku weneckiego (Kastro) ukryte w cieniu gęstego lasu sosnowego. Ze wzgórza Bohali roztacza się niezrównana panorama na całe miasto Zakynthos, rozległy port oraz błękitne wody Morza Jońskiego. To idealne miejsce na wieczorną kawę lub kieliszek lokalnego wina.

Wioska Anafonitria i Klasztor Panagia Anafonitria

Osoby szukające wyciszenia, historii oraz duchowego wymiaru podróży powinny skierować się w głąb lądu, do malowniczej wioski Anafonitria. Znajduje się tam XV-wieczny Klasztor Panagia Anafonitria, jeden z najstarszych i najważniejszych zabytków sakralnych na wyspie.

Klasztor przetrwał niszczycielskie trzęsienie ziemi i zachował swój autentyczny, średniowieczny charakter. Zbudowany z surowego kamienia, otoczony zadbanym ogrodem z kwiatami i cytrusami, emanuje niezwykłym spokojem. Wchodząc na dziedziniec, uwagę przyciąga charakterystyczna, kamienna wieża obronna z XV wieku, która w późniejszym okresie została przekształcona w dzwonicę.

Z klasztorem Anafonitria związana jest postać św. Dionizosa, który pełnił tu funkcję opata w XVII wieku. Legendy głoszą, że to właśnie w tym miejscu święty wybaczył zabójcy swojego własnego brata i ukrył go przed pościgiem, co stało się symbolem chrześcijańskiego przebaczenia i miłosierdzia. Wnętrze kościoła klasztornego zdobią zabytkowe, unikalne freski sprzed wieków.

Kuchnia Zakynthos – smaki Wysp Jońskich

Odkrywanie Zakynthos to nie tylko widoki i zabytki, ale również niezapomniana podróż kulinarna. Kuchnia wyspy różni się od klasycznej kuchni greckiej znanej z egejskich cyklad – wyraźnie widać w niej bogate wpływy weneckie i włoskie. Lokalni kucharze garściami korzystają z darów ziemi: świeżych warzyw, oliwy z oliwek najwyższej jakości, cytrusów, ziół oraz świeżo złowionych ryb i owoców morza.

Będąc na wyspie, koniecznie musisz spróbować lokalnych specjałów:

Sartsa – aromatyczne danie mięsne, najczęściej przyrządzane z wołowiny duszonej w gęstym sosie pomidorowym z dodatkiem czosnku, cynamonu, goździków i lokalnego sera ladotyri.
Spetsofai – pikantny gulasz z lokalnych kiełbasek oraz słodkiej papryki duszonej w sosie pomidorowym.
Sery Ladotyri i Prentza – Ladotyri to twardy, pikantny ser produkowany z mleka owczego i koziego, tradycyjnie dojrzewający i przechowywany w oliwie z oliwek. Prentza to z kolei miękki, świeży ser o kremowej konsystencji i orzeźwiającym smaku.
Miód tymiankowy – Zakynthos słynie z wybitnej jakości miodów, produkowanych w górskich rejonach wyspy, gdzie pszczoły zbierają pyłek z dziko rosnącego tymianku i oregano.
Wina z odmiany Verdea – tradycyjne, wytrawne wino białe wytwarzane na Zakynthos od wieków. Charakteryzuje się wysoką kwasowością, bogatym aromatem cytrusów oraz wyraźną nutą dębową.

Tradycyjny obiad w greckiej tawernie, zjedzony niespiesznie przy szumie fal i akompaniamencie cykad, to fundament udanych wakacji na Zakynthos.

Praktyczne porady – jak zaplanować podróż na Zakynthos?

Aby Twój urlop na wyspie przebiegł bezstresowo i bezpiecznie, warto wziąć pod uwagę kilka praktycznych porad organizacyjnych:

Kiedy jechać? – Sezon turystyczny na Zakynthos trwa od maja do października. Najgorętsze i najbardziej zatłoczone miesiące to lipiec i sierpień. Jeśli szukasz spokoju, niższych cen oraz umiarkowanych temperatur idealnych do zwiedzania, wybież maj, czerwiec lub wrzesień.
Poruszanie się po wyspie – Najlepszym sposobem na dokładne poznanie Zakynthos jest wynajęcie samochodu, skutera lub quada. Drogi na wyspie bywają kręte i wąskie, ale są stosunkowo dobrze oznakowane. Własny środek transportu daje niezależność i pozwala dotrzeć do dzikich plaż oraz górskich wiosek, do których nie docierają autobusy komunikacji miejskiej.
Bezpieczeństwo na klifach – Wysokie klify na zachodnim wybrzeżu są przepiękne, ale mogą być niebezpieczne. Zawsze zachowuj bezpieczną odległość od krawędzi, nie przekraczaj Barierek ochronnych i stosuj się do lokalnych ostrzeżeń dotyczących ryzyka osuwisk.
Ochrona środowiska – Pamiętaj, że odwiedzasz dom zagrożonych gatunków zwierząt. Nie zostawiaj śmieci na plażach, ogranicz użycie plastiku i szanuj zasady obowiązujące na terenie Narodowego Parku Morskiego.

Podsumowanie

Zakynthos to wyspa pełna kontrastów i niezwykłego uroku. Od majestatycznych, przerażająco wysokich klifów Zatoki Wraku, przez unikalne Błękitne Jaskinie i piaszczyste rajskie plaże, aż po ciche, górskie wioski pachnące oliwą i tymiankiem – Kwiat Wschodu ma do zaoferowania coś zachwycającego dla każdego podróżnika.

Możliwość podziwiania w ich naturalnym środowisku wspaniałych żółwi Caretta caretta, kąpiele w turkusowych wodach Morza Jońskiego oraz delektowanie się grecką gościnnością tworzą mieszankę, która na zawsze zapada w pamięci. Zdecyduj się na podróż na Zakynthos i przekonaj się na własne oczy, dlaczego ta grecka wyspa od wieków zachwyca poetów, żeglarzy i podróżników z całego świata.